Hesaplama
İhbar tazminatı nedir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, karşı tarafa kanunda öngörülen süre kadar önceden bildirimde bulunmalıdır. Bu bildirim yapılmadan gerçekleşen fesihte, bildirim süresine denk gelen ücret ihbar tazminatı olarak ödenir. Araç, kıdeminize göre uygulanacak bildirim süresini bulur ve brüt ücretinize göre yaklaşık tutarı gösterir.
Yasal süreler
4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi süreleri kıdeme göre kademelendirir: altı aya kadar 2 hafta, altı ay–1,5 yıl arası 4 hafta, 1,5–3 yıl arası 6 hafta, üç yıldan fazla kıdemde 8 hafta. Bu tazminat karşılıklıdır: süreye uymadan ayrılan işçi de işverene aynı tazminatı ödemekle yükümlü olabilir.
Hesaplama mantığı
Günlük ücret, aylık brüt ücretin otuza bölünmesiyle bulunur ve hafta sayısının yedi katıyla çarpılır: (aylık ücret ÷ 30) × (hafta × 7).
Örnek
Üç yıl iki ay çalışmış, brüt aylık ücreti 33.000 TL olan bir çalışanın bildirim süresi 8 haftadır. Günlük ücret 33.000 ÷ 30 = 1.100 TL; 8 hafta 56 gün ettiğinden tazminat yaklaşık 1.100 × 56 = 61.600 TL olur.
Araca dahil olmayan unsurlar
- İhbar tazminatından gelir ve damga vergisi kesilir; araç brüt tutarı gösterir.
- İşveren bildirim süresini çalıştırarak kullandırırsa tazminat doğmaz, ama günde en az iki saat iş arama izni vermesi gerekir.
- Haklı nedenle feshedilen sözleşmelerde ihbar tazminatı doğmaz.
- İhbar tazminatı alacağı da kıdem tazminatı gibi beş yıllık zamanaşımına tabidir; bu süre fesih tarihinden itibaren işler.
İhbar süresi içinde işçi istifa ederse ne olur?
İşveren tarafından bildirim süresi verilerek feshedilen bir sözleşmede, işçi bu süre dolmadan başka bir işe girmek isteyebilir. Böyle bir durumda işçinin bildirim süresi bitmeden ayrılması, kural olarak işverenin ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; zira tazminat hakkı, işverenin ilk yaptığı fesih bildirimiyle birlikte doğmuştur. Ancak işçinin bu süre içinde yeni işe başlaması, iş arama izni gibi bazı yan hakların fiilen kullanılamamasına yol açabilir; bu ayrıntılar somut olaya göre değerlendirilmelidir.
Benzer şekilde, işçi istifa ederek ayrılırken bildirim süresine uymazsa, işveren de işçiden ihbar tazminatı talep edebilir; bu durumda hesaplama işçinin kıdemine göre yine aynı tabloya göre yapılır, yalnızca talep eden taraf değişir.
İhbar tazminatı ile kıdem tazminatı birlikte istenebilir mi?
İhbar tazminatı ve kıdem tazminatı, farklı koşullara bağlı iki ayrı haktır ve aynı fesih olayından her ikisi de doğabilir. İşverenin bildirim süresine uymadan ve haklı bir neden göstermeden yaptığı bir fesihte, işçi hem kıdem tazminatına (en az bir yıllık kıdem varsa) hem de ihbar tazminatına hak kazanabilir. Bu iki tazminat ayrı ayrı hesaplanır ve toplam alacak olarak birlikte talep edilebilir; aracımızdaki iki ayrı hesaplayıcıyı kullanarak her iki tutarı da görebilirsiniz.
Buna karşılık, işçinin kendi isteğiyle (istifa) ve haklı bir neden göstermeden ayrılması halinde, kural olarak ne kıdem ne de ihbar tazminatı doğar; istisna, kadın işçinin evlilik nedeniyle bir yıl içinde ayrılması veya işçinin haklı fesih sebeplerinden birine dayanması gibi kanunda sayılan durumlardır.
İşveren ihbar süresini kısmen uygulayabilir mi?
Bazı işverenler, bildirim süresinin bir kısmını çalıştırarak, kalan kısmı için tazminat öderler. Bu durumda araç, yalnızca ödenmeyen kısmın karşılığını hesaplamaz; tam tutarı gösterir, bu nedenle fiilen çalışılan süreye karşılık gelen ücretin daha önce ödenmiş olup olmadığını ayrıca kontrol etmeniz gerekir.
İş arama izni kullandırılmazsa ne olur?
Bildirim süresi içinde işçiye günde en az iki saat iş arama izni verilmesi zorunludur ve bu süre çalışılmış gibi ücretlendirilir. İzin hiç verilmemiş ya da eksik kullandırılmışsa, işçi bu sürelerin ücretini zamlı olarak (normal çalışma süresi dışında kullandırıldıysa fazla çalışma hükümlerine göre) talep edebilir. Bu alacak, ihbar tazminatından ayrı bir kalem olarak değerlendirilir ve aracımızın hesabına dahil değildir.
Kıdem alacağınızı da görmek için kıdem tazminatı aracımızı kullanabilirsiniz.